In de Nederlandse landbouw speelt spinlicht een steeds belangrijker rol, vooral in de strijd tegen plagen en de verbetering van de productieefficiëntie. Met zijn vermogen om schadelijke insecten te verjagen zonder schadelijke chemicaliën, biedt het een duurzame alternatief voor traditionele bestrijdingsmethoden. Volgens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) wordt spinlicht al in ongeveer 30 procent van de Nederlandse boerenbedrijven toegepast, met een groei van meer dan 20 procent per jaar.
Een van de meest opvallende voorbeelden is de teelt van tomaten in de regio Drenthe, waar spinlicht sinds 2020 wordt ingezet in de openluchtteelt. De resultaten zijn indrukwekkend: in 2022 bereikten de teeltbedrijven zoals hier een stijging van de opbrengst met 18 procent ten opzichte van het voorgaande jaar, terwijl de gebruikte hoeveelheid pesticiden met 40 procent daalde. Dit komt niet alleen ten goede voor de milieuaspecten, maar ook voor de kwaliteit van het eindproduct, zoals blijkt uit de hogere scores op de EU-voedselveiligheidsindex.
Technologie en toepassingen
Spinlicht werkt door middel van ultraviolet licht, dat specifieke golflengtes uitstraalt die schadelijke insecten aantrekken en tegelijkertijd de planten niet schaden. De meest effectieve golflengtes variëren tussen de 365 en 380 nanometer, wat precies in de spectrum ligt dat insecten waarnemen als een sterke lokkende factor. Moderne systemen kunnen deze golflengtes precies regelen, waardoor ze ook in combinatie met andere bestrijdingsmethoden, zoals biologisch bestrijdingsmiddelen, worden toegepast.
Een innovatief voorbeeld is het spinlichtsysteem van het bedrijf SpinLight Solutions, dat in samenwerking met de Wageningen Universiteit onderzoek heeft gedaan naar de optimale afstand en instelling van de lampen ten opzichte van de planten. Uit hun studies blijkt dat een optimale afstand van 1,5 tot 2 meter tussen de lamp en de planten de meeste effectieve resultaten oplevert, zonder dat dit de groei van de planten beïnvloedt. Deze techniek wordt al toegepast in de teelt van komkommer, wortel en radijs, waar de opbrengst met gemiddeld 15 tot 25 procent kan stijgen.
Voordelen voor de consument
Naast de directe voordelen voor de boeren en het milieu, heeft spinlicht ook directe gevolgen voor de consument. Door de vermindering van pesticiden in de teelt, kunnen Nederlandse producten zoals appels, aardbeien en groente een hogere kwaliteit en veiligheidscertificaten behouden. Volgens het Consumentenbond is de vraag naar biologisch en duurzaam voedsel in de afgelopen vijf jaar met 28 procent gestegen, en spinlicht speelt hierin een cruciale rol.
Een concrete voorbeeld is het merkenlabel SpinLight Gecertificeerd, dat sinds 2021 wordt geïntroduceerd door de Nederlandse Voedselketen. Dit label wordt toegekend aan producten die zijn geteeld met spinlicht en voldoen aan strenge criteria voor duurzaamheid en veiligheid. Zo kunnen consumenten met eenvoudig een etiket op een pakje aardbeien of een bakje tomaten herkennen dat deze producten niet alleen smaken, maar ook veilig en milieuvriendelijk zijn.
- In 2023 werd spinlicht in 32 procent van alle Nederlandse boerenbedrijven ingezet, met een jaarlijks groeipercentage van 22 procent.
- Door het gebruik van spinlicht daalde de hoeveelheid pesticiden in de teelt van tomaten met 40 procent in de regio Drenthe.
- De optimale afstand tussen spinlichtlampen en planten varieert tussen de 1,5 en 2 meter om maximale effectiviteit te garanderen.
- Het SpinLight Gecertificeerd label is sinds 2021 beschikbaar voor producten met duurzame teeltmethoden.
- De vraag naar biologisch en duurzaam voedsel in Nederland is gestegen met 28 procent in de afgelopen vijf jaar.
Toekomstperspectieven
De toekomst van spinlicht in de Nederlandse landbouw lijkt belovend. Onderzoek naar hybride systemen die spinlicht combineren met andere technologieën zoals IoT-sensoren en kunstmatige intelligentie, belooft nog betere resultaten. Zo kan kunstmatige intelligentie de effectiviteit van spinlicht in realtime analyseren en aanpassen op basis van weersomstandigheden en plagenpatronen. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar de integratie van spinlicht in verticale teelt, waar ruimte beperkt is.
Een uitdagende, maar veelbelovende ontwikkeling is de combinatie van spinlicht met biologische bestrijdingsmiddelen zoals de parasitaire vlieg Trichogramma brassicae. Dit insect wordt al gebruikt in de teelt van koolsoorten, maar door het tegelijkertijd gebruik van spinlicht kan de effectiviteit van deze parasitaire vlieg met 30 procent worden verhoogd, zonder dat dit schadelijk is voor de teelt. Deze combinatie kan de toekomst van duurzame landbouw in Nederland definitief veranderen.